Przychód a dochód – jak podatki zmieniają zysk firmy?

Przychód i dochód brzmią podobnie, ale oznaczają co innego, a ta różnica może mocno wpłynąć na wysokość podatku. Przychód obejmuje wartość uzyskaną lub należną za sprzedaż towarów i usług oraz inne wpływy związane z działalnością — zanim odejmę firmowe wydatki. Dochód obliczam, odejmując od przychodu koszty uzyskania przychodu. Jeśli przychód wynosi 15 000 zł, a uzasadnione koszty 8 000 zł, dochód wynosi 7 000 zł. Gdy koszty przewyższają przychód, firma ponosi stratę.

Nie każdy przychód oznacza pieniądze, które już mam na koncie. W działalności gospodarczej za przychód może uchodzić także należność udokumentowana fakturą, nawet jeśli kontrahent jeszcze jej nie opłacił. Zwykle nie wliczam do przychodu należnego VAT, zaliczek i przedpłat, zwrotów towarów, bonifikat ani skont, choć szczegóły zależą od rodzaju rozliczenia i przepisów. Ponadto przychód mogą tworzyć dotacje, odsetki za opóźnione płatności, dodatnie różnice kursowe, niektóre odszkodowania czy umorzone zobowiązania.

Kosztem uzyskania przychodu jest wydatek poniesiony, by osiągnąć przychód albo zachować lub zabezpieczyć jego źródło. Musi on wiązać się z działalnością i mieć odpowiednią dokumentację, a także nie może należeć do wydatków wyłączonych przez przepisy. Typowe przykłady to zakup towarów i materiałów, czynsz za biuro, media, komputer, telefon, księgowość, reklama, podróż służbowa, wynagrodzenia czy eksploatacja firmowego samochodu. Jednak sama faktura nie wystarczy: prywatne zakupy, podatek dochodowy, grzywny i kary finansowe czy wydatki na reprezentację co do zasady nie obniżają podstawy opodatkowania.

Faktury i wydatki, które realnie zmniejszają firmowy podatek

Przy rozliczeniu według skali podatkowej albo podatku liniowego koszty pomniejszają przychód, a tym samym obniżają dochód, od którego wyliczam podatek. Na przykład przy przychodzie 50 000 zł i kosztach 35 000 zł dochód przed podatkiem wynosi 15 000 zł. Przy stawce liniowej 19% podatek od tej kwoty wyniósłby w uproszczeniu 2 850 zł — przed uwzględnieniem składek, ulg i innych elementów rozliczenia. Nie oznacza to jednak, że każdy dodatkowy wydatek się opłaca: koszt 1 000 zł nie daje mi zwrotu tej kwoty, lecz zmniejsza podstawę opodatkowania o 1 000 zł, jeśli spełnia warunki podatkowe.

Ponadto dzielę koszty na bezpośrednie i pośrednie. Bezpośrednie mogę przypisać do konkretnej sprzedaży, na przykład zakup materiału wykorzystanego do realizacji zamówienia. Pośrednie pomagają utrzymać firmę, ale nie wiążą się z jedną transakcją — należą do nich czynsz, rachunek za internet, księgowość czy reklama. W obu przypadkach potrzebuję dokumentów i rzeczywistego związku wydatku z działalnością. Faktura, rachunek, umowa lub inny właściwy dowód potwierdza, skąd pochodzi kwota ujęta w rozliczeniu.

Ważną rolę odgrywa również VAT. Czynna podatniczka VAT najczęściej wykazuje przychód w kwocie netto, a VAT należny z faktury przekazuje do urzędu — nie stanowi on zwykłego zarobku firmy. Jeśli mogę odliczyć VAT naliczony od firmowego zakupu, kosztem podatkowym jest zasadniczo kwota netto. Natomiast gdy nie przysługuje mi prawo do odliczenia, na przykład ze względu na rodzaj działalności lub zakupu, nieodliczona część może w określonych sytuacjach zwiększyć koszt. Dlatego porównując przychody i koszty, sprawdzam, czy zestawiam kwoty netto, czy brutto.

Inaczej działa ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: podatek obliczam od przychodu, a poniesione koszty nie obniżają jego podstawy tak jak przy skali lub podatku liniowym. Ryczałt może więc być atrakcyjny, gdy ponoszę niewielkie koszty i obowiązuje mnie korzystna stawka. Z kolei może wypaść gorzej, jeśli dużą część wpływów pochłaniają zakupy, czynsz albo wynagrodzenia. Porównując formy opodatkowania, biorę pod uwagę nie tylko stawkę podatku, lecz także przewidywane przychody, koszty, składkę zdrowotną, dostępne ulgi i możliwość wspólnego rozliczenia.

Koszty uzyskania przychodu dotyczą także umów. Przy umowie o pracę stosuje się co do zasady koszty ryczałtowe: 250 zł miesięcznie, czyli 3 000 zł rocznie, albo 300 zł miesięcznie, czyli 3 600 zł rocznie, gdy pracownik dojeżdża z innej miejscowości. Przy kilku etatach obowiązują roczne limity — standardowo do 4 500 zł albo 5 400 zł dla dojeżdżających. Przy umowie zleceniu i umowie o dzieło zwykłe koszty wynoszą zazwyczaj 20% przychodu pomniejszonego o odpowiednie składki. Natomiast w określonych przypadkach twórczych można zastosować 50% koszty autorskie, jeśli wynagrodzenie dotyczy korzystania z praw autorskich lub ich przeniesienia i spełnia warunki ustawowe.

Osobnej uwagi wymagają składki ZUS. Przedsiębiorczyni może — zależnie od wybranego sposobu rozliczenia — zaliczyć składki na ubezpieczenia społeczne do kosztów albo odliczyć je od dochodu. Składkę zdrowotną rozlicza się inaczej w zależności od formy opodatkowania, dlatego nie działa ona tak jak zwykły koszt. Również przy etacie wynagrodzenie brutto różni się od kwoty „na rękę”: od przychodu uwzględnia się między innymi koszty pracownicze i składki, a pracodawca pobiera zaliczkę na podatek. Z tego względu rozróżniam przychód, dochód przed opodatkowaniem i kwotę netto, którą faktycznie mogę wydać.

Najprościej ujmuję to tak: przychód pokazuje, ile firma uzyskała lub ma otrzymać, dochód — ile zostaje po odjęciu kosztów podatkowych, a przy skali i podatku liniowym podatek oblicza się co do zasady od dochodu, z uwzględnieniem właściwych reguł i ulg. Dlatego rzetelnie opisuję wydatki, przechowuję dowody zakupu i sprawdzam, czy dany koszt rzeczywiście służy działalności. Dzięki temu widzę nie tylko wartość sprzedaży, lecz także realny wynik firmy i podstawę opodatkowania.

Obszar	Wskaźnik lub zasada	Wzór / stawka	Przykład liczbowy	Wpływ na firmę
VAT i obrót: które kwoty są rzeczywistym przychodem firmy?
Sprzedaż opodatkowana VAT	Czynny podatnik VAT co do zasady wykazuje przychód ze sprzedaży w kwocie netto	Przychód = kwota brutto − VAT należny	12 300 zł brutto przy stawce 23% = 10 000 zł netto + 2 300 zł VAT	2 300 zł VAT nie jest przychodem firmy; to podatek należny do rozliczenia
Przeliczenie kwoty brutto przy VAT 23%	Współczynnik netto	Brutto ÷ 1,23	100 000 zł brutto ÷ 1,23 = 81 300,81 zł netto; VAT = 18 699,19 zł	Do kalkulacji przychodu czynnego podatnika VAT przyjmuje się zasadniczo kwotę netto
Przeliczenie kwoty brutto przy VAT 8%	Współczynnik netto	Brutto ÷ 1,08	10 800 zł brutto ÷ 1,08 = 10 000 zł netto; VAT = 800 zł	Stawkę VAT należy dobrać do właściwego rodzaju towaru lub usługi
Przeliczenie kwoty brutto przy VAT 5%	Współczynnik netto	Brutto ÷ 1,05	10 500 zł brutto ÷ 1,05 = 10 000 zł netto; VAT = 500 zł	VAT należny nie zwiększa przychodu czynnego podatnika VAT
Firma zwolniona z VAT	Brak VAT należnego na sprzedaży zwolnionej	Przychód zasadniczo odpowiada kwocie należnej ze sprzedaży	Sprzedaż za 10 000 zł bez VAT = 10 000 zł przychodu	VAT z zakupów co do zasady nie podlega odliczeniu i może zwiększać koszt podatkowy, jeśli spełnia warunki
VAT należny i naliczony	Kwota VAT do zapłaty zależy od rozliczenia podatku od sprzedaży i zakupów	VAT do zapłaty = VAT należny − VAT naliczony do odliczenia	2 300 zł VAT należnego − 920 zł VAT naliczonego = 1 380 zł do zapłaty	Odliczenie VAT wymaga spełnienia warunków ustawowych; nie każdy zakup daje prawo do odliczenia
Obrót ze sprzedaży	Wartość sprzedaży w przyjętym ujęciu, zwykle bez VAT należnego	Sprzedaż brutto − VAT należny − udokumentowane korekty	123 000 zł brutto przy VAT 23% = 100 000 zł sprzedaży netto przed korektami	Nie uwzględnia kosztów; sam obrót nie mówi, czy firma osiąga zysk
Zwroty, rabaty i skonta	Mogą pomniejszać wartość sprzedaży po prawidłowym udokumentowaniu	Sprzedaż po korektach = sprzedaż pierwotna − zwroty − obniżki	100 000 zł − 5 000 zł zwrotów − 2 000 zł rabatów = 93 000 zł	Korekta wpływa na rozliczenie sprzedaży i właściwą podstawę podatkową
Zaliczka na poczet przyszłej sprzedaży	Otrzymanie zaliczki może powodować obowiązek rozliczenia VAT, ale nie zawsze oznacza powstanie przychodu PIT/CIT	VAT i przychód dochodowy ustala się według odrębnych zasad	Zaliczka 12 300 zł przy VAT 23% zawiera 2 300 zł VAT	Nie należy utożsamiać wpływu gotówki, obrotu VAT i przychodu podatkowego
Inne źródła przychodów	Dotacje, odszkodowania, odsetki, najem lub sprzedaż składnika majątku mogą mieć odrębne zasady kwalifikacji	Ujęcie zależy od rodzaju wpływu i przepisów	Sprzedaż: 100 000 zł; odsetki: 300 zł; przychód podatkowy może obejmować oba wpływy	Przychód podatkowy nie zawsze ogranicza się do obrotu ze sprzedaży
Skala, podatek liniowy czy ryczałt: jak forma opodatkowania wpływa na zysk?
Skala podatkowa	Podatek od dochodu; stawki 12% i 32%; kwota wolna 30 000 zł	12% do 120 000 zł podstawy; 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł; kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł	Dochód 80 000 zł, bez ulg i innych dochodów: 80 000 × 12% − 3 600 = 6 000 zł podatku	Możliwe uwzględnianie kosztów; dostępne m.in. wspólne rozliczenie i wybrane ulgi, jeśli spełnione są warunki
Skala — dochód powyżej progu	Wyższa stawka dotyczy nadwyżki, a nie całego dochodu	10 800 zł + 32% × nadwyżka ponad 120 000 zł	Dochód 150 000 zł: 10 800 zł + 30 000 zł × 32% = 20 400 zł podatku	Kwota wolna i ulgi mogą zmienić wynik; kalkulacja nie obejmuje składki zdrowotnej
Podatek liniowy	Stała stawka 19% od dochodu	Podatek = dochód podatkowy × 19%	Dochód 150 000 zł × 19% = 28 500 zł przed uwzględnieniem odliczeń i składki zdrowotnej	Można rozliczać koszty; zasadniczo brak kwoty wolnej i wspólnego rozliczenia dochodu z małżonkiem
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych	Podatek od przychodu; stawka zależy od rodzaju działalności	Podatek = przychód kwalifikowany × właściwa stawka ryczałtu	Przychód 200 000 zł przy stawce 8,5% = 17 000 zł przed dopuszczalnymi odliczeniami	Kosztów działalności nie odlicza się od podstawy ryczałtu; właściwa stawka zależy od rodzaju przychodu
Ryczałt — przykładowe stawki	Stawka zależna od rodzaju czynności i klasyfikacji przychodu	Przykładowe stawki: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15%, 17%	100 000 zł przychodu przy 3% = 3 000 zł; przy 15% = 15 000 zł	Przykłady nie przesądzają o stawce dla konkretnej firmy; mogą obowiązywać różne stawki dla różnych przychodów
Ryczałt — porównanie wpływu kosztów	Podstawa podatku pozostaje przychodem, nawet gdy koszty są wysokie	Dochód ekonomiczny = przychód − koszty; podatek ryczałtowy liczony jest od przychodu	Przychód 500 000 zł, koszty 50 000 zł, stawka 8,5%: podatek 42 500 zł; przed składkami i odliczeniami	Wynik zależy od właściwej stawki i dopuszczalnych odliczeń; niski koszt nie gwarantuje automatycznie najniższego podatku
Porównanie skali i liniowego	Obie formy opodatkowują dochód, ale różnią się stawkami i dostępnymi preferencjami	Skala: 12%/32%; liniowy: 19%	Przy dochodzie 100 000 zł: skala bez ulg 8 400 zł; liniowy 19 000 zł przed odliczeniami	To uproszczony rachunek podatku; nie obejmuje składki zdrowotnej, ulg ani innych dochodów
Koszty podatkowe	Wydatek powinien mieć związek z osiągnięciem, zachowaniem lub zabezpieczeniem przychodu i być właściwie udokumentowany	Dochód podatkowy = przychód podatkowy − koszty uzyskania przychodu	Przychód 300 000 zł − koszty 180 000 zł = dochód 120 000 zł	Nie każdy wydatek firmowy jest kosztem podatkowym; wydatki osobiste i pozycje wyłączone przepisami nie obniżają podstawy
Strata przy skali lub podatku liniowym	Strata podatkowa może być rozliczana w kolejnych latach na zasadach ustawowych	Co do zasady do 5 kolejnych lat; jednorazowo do 5 mln zł albo do 50% straty rocznie, z uwzględnieniem ograniczeń	Strata 100 000 zł: rozliczenie po 20 000 zł rocznie przez 5 lat albo inny dopuszczalny wariant	Ryczałt nie pozwala odliczyć kosztów od przychodu ani rozliczyć straty w taki sam sposób
Składka zdrowotna — skala	Co do zasady 9% podstawy ustalanej według przepisów, z minimalną składką	Orientacyjnie: dochód × 9%, z uwzględnieniem minimalnej podstawy i szczególnych reguł	Dochód 10 000 zł w miesiącu × 9% = 900 zł, jeżeli nie działa wyższa podstawa lub inna reguła	Nie jest zwykłym podatkiem dochodowym; dokładna kwota zależy m.in. od okresu i zasad rozliczenia
Składka zdrowotna — podatek liniowy	Co do zasady 4,9% podstawy, z minimalną składką	Orientacyjnie: dochód × 4,9%, z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń	Dochód 10 000 zł w miesiącu × 4,9% = 490 zł, jeżeli nie działa wyższa podstawa lub inna reguła	Możliwość odliczenia lub zaliczenia składki jest ograniczona i zależy od obowiązujących limitów
Składka zdrowotna — ryczałt	Kwota zależy od rocznego przychodu i ustawowego progu	Trzy przedziały przychodu: do 60 000 zł; ponad 60 000 zł do 300 000 zł; ponad 300 000 zł	Przychód roczny 50 000 zł, 200 000 zł lub 350 000 zł oznacza inny przedział składki	Próg przychodowy, wysokość składki i rozliczenie roczne należy weryfikować dla właściwego roku
Dochód brutto i netto: ile firmie zostaje po podatkach i składkach?
Dochód przed opodatkowaniem	Nadwyżka przychodu podatkowego nad kosztami podatkowymi	Dochód = przychód − koszty	Przychód 100 000 zł − koszty 60 000 zł = 40 000 zł dochodu	Dochód może być podstawą opodatkowania na skali i podatku liniowym; nie jest tym samym co gotówka na rachunku
Strata	Koszty przewyższają przychody	Strata = koszty − przychody	Przychód 80 000 zł − koszty 95 000 zł = strata 15 000 zł	Firma może mieć dodatnie wpływy pieniężne, a jednocześnie wykazać stratę podatkową
Przykład — skala, dochód 40 000 zł	Uproszczony podatek roczny według skali, bez ulg i innych dochodów	40 000 zł × 12% − 3 600 zł = 1 200 zł PIT	40 000 zł − 1 200 zł PIT = 38 800 zł po samym PIT	Nie uwzględnia składki zdrowotnej, składek społecznych ani innych odliczeń
Przykład — liniowy, dochód 40 000 zł	Uproszczony podatek według stawki 19%	40 000 zł × 19% = 7 600 zł PIT	40 000 zł − 7 600 zł PIT = 32 400 zł po samym PIT	Nie uwzględnia składki zdrowotnej, składek społecznych ani dopuszczalnych odliczeń
Przykład — ryczałt, przychód 100 000 zł	Podatek liczony od przychodu, a nie od dochodu	100 000 zł × przykładowe 8,5% = 8 500 zł	Przy kosztach 60 000 zł: 100 000 zł − 60 000 zł − 8 500 zł = 31 500 zł przed składkami	Stawka 8,5% ma charakter przykładowy; właściwa stawka zależy od rodzaju przychodu
Przykład — liniowy, większy dochód	Uproszczony rachunek PIT dla dochodu 150 000 zł	150 000 zł × 19% = 28 500 zł	150 000 zł − 28 500 zł = 121 500 zł po samym PIT	Przed składką zdrowotną, składkami społecznymi i innymi rozliczeniami
Zysk po podatku i składkach	Kwota ekonomicznie pozostająca po kosztach działalności oraz obciążeniach publicznoprawnych	Uproszczenie: przychód − koszty − PIT − składki − inne należne obciążenia	Przychód 100 000 zł − koszty 60 000 zł − PIT 1 200 zł = 38 800 zł przed składkami na skali	Rzeczywista kwota zależy od formy opodatkowania, składek, ulg, momentu rozliczenia i przepływów pieniężnych
Dochód podatkowy a gotówka	Dochód podatkowy nie musi odpowiadać saldu rachunku bankowego	Saldo zależy m.in. od terminów płatności, inwestycji, kredytów i rozliczeń VAT	Faktura na 20 000 zł może być przychodem należnym, mimo że kontrahent jeszcze nie zapłacił	Wynik podatkowy i płynność finansowa to różne miary kondycji firmy
VAT a wynik netto firmy	VAT należny i naliczony rozlicza się odrębnie od podatku dochodowego	Nie należy traktować VAT należnego jako zysku ani automatycznie utożsamiać VAT naliczonego z kosztem	Przy sprzedaży 12 300 zł brutto firma może wykazać 10 000 zł przychodu netto i 2 300 zł VAT należnego	Ostateczny koszt zakupu zależy m.in. od prawa do odliczenia VAT
Składki społeczne przedsiębiorcy	Składki emerytalne, rentowe, wypadkowe i dobrowolne chorobowe mają odrębne zasady rozliczenia	Mogą być, zależnie od wyboru i przepisów, ujmowane w kosztach albo odliczane od dochodu	Dochód 40 000 zł − 5 000 zł składek społecznych rozliczonych jako odliczenie = 35 000 zł podstawy przed dalszymi korektami	Nie należy odliczać tej samej składki podwójnie
Różnica między zyskiem księgowym a wypłatą właściciela	Zysk pozostawiony w firmie nie musi zostać wypłacony właścicielowi	Zysk po opodatkowaniu − kwoty przeznaczone na inwestycje, spłatę zobowiązań lub rezerwy	Zysk 50 000 zł − 20 000 zł przeznaczone na inwestycje = 30 000 zł niewydzielonej nadwyżki	W spółkach wypłata zysku może powodować dodatkowe konsekwencje podatkowe
Zakres przykładowych wyliczeń	Kwoty w tabeli pokazują mechanizm, nie indywidualną deklarację podatkową	Założenia nie obejmują wszystkich ulg, limitów, składek i szczególnych zasad	Różnica w składce, stawce ryczałtu lub prawie do ulgi może zmienić wynik o setki albo tysiące złotych	Ostateczne rozliczenie zależy od rodzaju działalności, dokumentów, wybranej formy opodatkowania i indywidualnej sytuacji podatnika

VAT i obrót: które kwoty są rzeczywistym przychodem firmy?

Skala, podatek liniowy czy ryczałt: jak forma opodatkowania wpływa na zysk?

Wybierając formę opodatkowania, sprawdzam nie tylko stawkę, lecz przede wszystkim to, ile zostanie mi po odliczeniu kosztów i składek. Na skali płacę 12% od dochodu do 120 000 zł, a od nadwyżki — 32%. Korzystam też z kwoty wolnej wynoszącej 30 000 zł, ulg oraz możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Dlatego skala często sprawdza się przy umiarkowanych dochodach, zwłaszcza gdy ponoszę wysokie wydatki firmowe.

Z kolei podatek liniowy wynosi 19% dochodu niezależnie od jego wysokości, więc przy wysokich zarobkach może uchronić mnie przed wejściem w wyższy próg skali. Zarówno przy skali, jak i liniówce od przychodu odejmuję udokumentowane koszty, na przykład zakup towarów i sprzętu, wynajem lokalu, marketing czy księgowość. Jeśli uzyskam 180 000 zł przychodu i poniosę 60 000 zł kosztów, mój dochód przed uwzględnieniem właściwych składek i zasad rozliczenia wyniesie 120 000 zł.

Niskie wydatki mogą zostawić więcej pieniędzy w firmie

Inaczej działa ryczałt: podatek obliczam od przychodu, a więc nie pomniejszam podstawy o wydatki firmowe. Stawka zależy od rodzaju działalności i może wynosić między innymi 8,5% albo 12%. Przy niskich kosztach ta forma bywa korzystna. Przykładowo, przy przychodzie 400 000 zł, kosztach 40 000 zł i stawce 8,5% podatek wyniósłby 34 000 zł. Dla porównania, 19% podatku liniowego od dochodu 360 000 zł to 68 400 zł — przed innymi odliczeniami. To uproszczone zestawienie, ponieważ znaczenie mają również stawka właściwa dla usług, składka zdrowotna i dostępne odliczenia.

Dlatego porównuję trzy warianty, uwzględniając prognozowane przychody i koszty, składki oraz sytuację rodzinną, zamiast kierować się samą wysokością podatku. Skala i liniówka pozwalają rozliczać koszty, a także stratę z działalności w kolejnych latach, co może być ważne przy dużych inwestycjach. Ryczałt może natomiast zostawić więcej pieniędzy w firmie przy niskich kosztach, ale podatek zapłacę nawet wtedy, gdy po wydatkach mój rzeczywisty zarobek będzie niewielki. Przed wyborem przygotowuję więc kilka kalkulacji na cały rok i sprawdzam, ile faktycznie zostanie mi „na rękę”.

Dochód brutto i netto: ile firmie zostaje po podatkach i składkach?

Analizę finansów firmy zaczynam od rozróżnienia przychodu i dochodu: przychód obejmuje wartość sprzedaży oraz inne należności, a dochód powstaje po odjęciu udokumentowanych kosztów. Jeśli firma jest czynnym podatnikiem VAT, przychód ze sprzedaży co do zasady ujmuję w kwocie netto, ponieważ VAT należny nie pozostaje w firmie. Co więcej, przychód może obejmować kwoty z faktur, za które kontrahent jeszcze nie zapłacił. Zaliczki, zwroty towarów, rabaty i skonta mogą wymagać osobnego ujęcia. Przychód mogą też stanowić dotacje, odszkodowania czy dodatnie różnice kursowe.

Dochód brutto obliczam, odejmując od przychodu koszty uzyskania przychodu, ale jeszcze przed naliczeniem podatku dochodowego. Zalicza się do nich na przykład wydatki na towary i materiały, czynsz, media, sprzęt, księgowość, reklamę, telefon, podróże służbowe i wynagrodzenia. Koszty bezpośrednie wiążą się z konkretną sprzedażą, natomiast pośrednie pomagają utrzymać firmę. Każdy wydatek musi mieć związek z działalnością i odpowiednie potwierdzenie. Z kolei prywatne zakupy, grzywny, kary i podatek dochodowy nie obniżają podstawy opodatkowania. Pozostając przy temacie, sprawdź, kiedy obowiązuje stawka PIT 32%.

Co naprawdę zostaje z firmowego przychodu po rozliczeniach?

Przy skali podatkowej i podatku liniowym podatek dochodowy obliczam od dochodu. Ryczałt działa inaczej: jego podstawą jest przychód, więc koszty nie obniżają go w ten sam sposób. Przykładowo, gdy firma uzyska 100 000 zł przychodu i poniesie 60 000 zł kosztów, jej dochód brutto wyniesie 40 000 zł. Przy podatku liniowym 19% podatek od tej kwoty wyniesie 7 600 zł, jeszcze przed uwzględnieniem składek i ewentualnych odliczeń. To uproszczony przykład, ponieważ rzeczywiste rozliczenie zależy między innymi od formy opodatkowania, składek ZUS, ulg i zasad ujmowania kosztów.

Na liście znajdują się elementy, które warto uwzględnić, analizując kwotę pozostającą w firmie:

• przychody ze sprzedaży i inne należności,
• udokumentowane koszty prowadzenia działalności,
• podatek dochodowy i należne składki,
• rozliczenie VAT oraz dostępne ulgi i odliczenia.

Dochód netto pokazuje kwotę pozostałą po uwzględnieniu podatku i należnych składek, ale nie zawsze oznacza gotówkę dostępną od ręki. Składki społeczne można rozliczać jako koszt albo odliczać od dochodu — zależnie od przyjętej metody. Składka zdrowotna podlega innym zasadom i nie zawsze można ją odliczyć. Osobno rozliczam VAT: podatek naliczony przy zakupach firma zwykle może odliczyć, jeśli ma do tego prawo, natomiast VAT ze sprzedaży przekazuje fiskusowi. Dlatego sama wysoka sprzedaż nie pokazuje, czy firma zarabia. Dopiero zestawienie przychodów, kosztów, podatków i składek wskazuje, jaka kwota faktycznie w niej zostaje.